Nazar Eyle!­čž┐­čÄő

GENEL

K├Âm eylemek nedir pek az insan bilir. Azerbaycan T├╝rk├žesinde yard─▒m etmek anlam─▒na gelir. Biz inanc─▒m─▒z gere─či ve ─▒rk─▒m─▒z─▒n verdi─či bir gururla kimseden yard─▒m dilemeyiz. Araplar medet der onlardan dilimize imdat diye ge├žer. K─▒rg─▒zlar cardam der. Biz yard─▒m deriz. Yard─▒m da asl─▒nda g├╝zeldir yard─▒mla┼čmak da. Yunus Emre ne der, b├Âl├╝┼čerek tok oluruz, b├Âl├╝nerek yok oluruz. Asl─▒nda b├Âl├╝┼čmek; payla┼čmak, destek olmak, yard─▒m etmek demek bir nevi… Biz Allah’tan ba┼čkas─▒ndan yard─▒m dilemeyiz. Genel anlamda. Muhta├žl─▒k anlam─▒nda. Ama ailemizden, yak─▒nlar─▒n─▒zdan, dostlar─▒m─▒zdan, sevdiklerimizden yard─▒m isteriz. Derdimize ortak olurlar. Derdimizi, ac─▒m─▒z─▒ payla┼č─▒rlar. Dost kara g├╝nde belli olur. Yani kiminle derdini payla┼č─▒yorsun kim seninle ac─▒n─▒ payla┼č─▒yor… S─▒rr─▒n─▒ s├Âyleme dostuna, o da s├Âyler dostuna. Payla┼č─▒r yani. Demek ki yard─▒m etmek anlam─▒na gelmiyor bazen seste┼č olsa da anlamda┼č olmuyor.

Ben her anlamda yard─▒m─▒ severim. Kar┼č─▒l─▒k da beklemedi─čim i├žin genelde, bal─▒k bilmezse halik bilir, felsefesine uyar─▒m. Konu yard─▒m da de─čil asl─▒nda. Bi T├╝rk├╝ var ├žok severim. Ahmet ┼×afak’─▒n Muska ad─▒n─▒ verdi─či, biraz da mistisizme merakl─▒y─▒m ya. “Anam k├Âm eyle bana bir kur┼čun d├Âkt├╝r. Ba┼č─▒mda tuz┬ádoland─▒r ├╝zerlik t├╝tt├╝r. Bi muska yazd─▒ral─▒m adak yapal─▒m, bu sevda yakt─▒ ba┼čka bi k─▒z bakal─▒m…” tabi sevdas─▒nda k─▒z─▒nda hi├ž de─čilim. K├Âm eylemeye gelelim. Biz yard─▒m─▒ inan├ž gere─či Allah’tan dilesek de kur┼čun d├Âkt├╝rmeyi eski inanc─▒m─▒z┬á┼×amanizmden ald─▒─č─▒m─▒z belli Anadolu k├╝lt├╝r├╝nde de olan bir ┼čey tabi temeli derin bir ara┼čt─▒rma ister. Sentez diyelim.┬á

Ba┼č─▒mda tuz doland─▒r, tuz da k├Ât├╝ ruhlar─▒ kovdu─čuna inan─▒lan bir motif asl─▒nda. Kur┼čun d├Âkmeyi g├Ârm├╝┼čs├╝n├╝zd├╝r, ki┼či bir ├Ârt├╝n├╝n alt─▒nda durur. ├ľrt├╝y├╝ iki ki┼či tutar. Sonra bir kapta bulunan suya eritilen kur┼čun d├Âk├╝l├╝r ve onun suyun i├žinde s─▒k─▒┼čmas─▒ ile baz─▒ ┼čekiller olu┼čur. “G─▒z sende g├Âz var dediydim!” gibi diyaloglar ger├žekle┼čir. Tuz da ayn─▒ surette ├Ârt├╝n├╝n ├╝st├╝ne sa├ž─▒l─▒r. Sonra silkelenir. T├╝m kem g├Âzlerden kurtulursun. Ôś║

├ťzerlik t├╝tt├╝r de ayn─▒ ┼čaman k├╝lt├╝r├╝nden gelir. ├ťzerlik bir ottur. Tomurcuk tomurcuk tohum keseleri vard─▒r. O keseler toplan─▒r ve i─čne ile ipe dizilir. Farkl─▒ geometrik ┼čekiller verilir. S├╝s e┼čyas─▒ olarak Anadolu k├Ây evlerinde kap─▒ e┼čiklerinde yerlerini al─▒r. ├ťzerlik t├╝tt├╝rmek ise otun demet olarak toplanmas─▒ ve yak─▒lmas─▒d─▒r. Duman ├ž─▒kan otun evin ya da ki┼činin ├╝zerinde, etraf─▒nda┬ágezdirilmesi ile ger├žekle┼čir. Asl─▒nda Orta Asya T├╝rk geleneklerinde de ├žam gibi bir a─čac─▒n bir dal─▒ tutu┼čturulur, koku t├╝ts├╝ gibi etrafa yay─▒l─▒r. Buna asl─▒nda t├╝ts├╝lemek de denir. Alas Alas diye bir tak─▒m s├Âzler s├Âyler bu i┼člemi yapan ki┼či. Nevruz bayramlar─▒nda pek ├žok defa ┼čahit olmu┼čtum.

Muska yapt─▒rmak san─▒ld─▒─č─▒ gibi sadece┬áArap kaynakl─▒ de─čil eski inanc─▒m─▒zda da mevcuttur. T─▒ls─▒ml─▒ s├Âzler yaz─▒l─▒r, ├žizilir korumas─▒ i├žin ki┼čiye verilir. Ki┼či bu muskalarla, Tumar da denir bunlar d├╝r├╝l├╝r, katlan─▒r ├╝├žgen ya da yuvarlak olur ├╝zerinde belli vakte kadar ta┼č─▒rs─▒n. Benim dedem muska yazarm─▒┼č. Oradan bilirim. Araplar┬áise i├žine belli nazar dualar─▒n─▒ koruyucu ayetleri yazarlar. B├Âylece k├Ât├╝ ruhlardan, enerjiden, kem g├Âzlerden korunursun. Nazar yani. Nazar da Arap├ža bakmak┬ábak─▒┼č, demek de─čil mi!

Adak yapmak ise ki┼činin inand─▒─č─▒ inanc─▒na g├Âre Tanr─▒ya sundu─ču bir t├╝r te┼čekk├╝rd├╝r. Genelde derler ┼ču i┼čim olursa kurban kesecem. Adak da buna denir. Verdi─či kurbana. Bu her ┼čey olabilir. ─░slam inanc─▒nda kan ak─▒tmak sureti ile olurken T├╝rklerde genelde kan daha az oluyor. Kan ak─▒tmadan yani. Nas─▒l m─▒? Hayvan─▒n belini k─▒rarak. Ya da ki┼čiyi y├╝ksekte bir da─ča ├ž─▒kararak. Orada uyumas─▒n─▒, gev┼čemesini sa─člayacak bir tak─▒m otlar verilerek. Oldu─ču gibi. Eski mumyalar─▒m─▒z─▒ internetten g├Ârebilirsiniz. Ne M─▒s─▒rl─▒lar gibi i├ž organlar─▒ ├ž─▒kar─▒lm─▒┼č ne de burunlar─▒ndan beyinleri… k├╝lt├╝rlerin farkl─▒ inan├ž ve de─čerleri ile ┼čekillenmi┼č, insan─▒n kurban oldu─čunu ─░slam inanc─▒nda Hz.─░brahim’in o─člu ─░smail’i Allah’a kurban vermesinden biliyoruz zaten. Bu konuya da a├ž─▒kl─▒k┬ágetirdi─čimiz g├Âre…┬á

Gelelim niye geldik k├Âm eylemeye, son zamanlarda i├ž kar─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ ile bir bunal─▒m ya┼č─▒yordum. Ne yazabiliyorum ne okuyabiliyorum. Ba┼č a─čr─▒s─▒, d├╝┼č├╝nememe… arkada┼č─▒m nazar dedi. Bana kim nazar de─čdirdi ise… hem kem hem kenafir g├Âzl├╝┬ádedim kap─▒da ├╝zerlik otumuz var, boynumda cev┼čen, dilimde dua, ne kald─▒ geriye… iyice ┼čaman gibi ayine mi ba─člasam kendimi. Yurdumu yaln─▒z bir a─ča├ž alt─▒na m─▒ kursam. A─čac─▒ i┼čaretleyip ├žaput mu taksam. Etraf─▒n─▒ da ta┼čla ├Ârsem de belgilesem. Sonra kendime bir hayvan ruhu a┼č─▒lasam kurt gibi uluyup kartal gibi g├Âkte mi s├╝z├╝lsem. ├çad─▒r─▒mda sabah g├╝n do─čumu ile dua g├╝n bat─▒m─▒ ile dans mi etsem. Hayvanlar getirse de ben mi yesem.┬áSonra arada k─▒r─▒k ├ž─▒k─▒k baksam,┬ámuska yazsam. Dededen tecr├╝beliyim sonu├žta. K├Ât├╝ tinlerin girdi─či bedenleri k─▒rba├žlasam┬áya da sadece ibadet mi?

Ne bi├žim bi d├╝zen lan bu! Hi├ž de yabanc─▒ de─čilmi┼čim anlatt─▒klar─▒ma bak─▒l─▒rsa. Neyse siz kimseye nazar eylemeyin. Y├╝ce Hakan sefere gitsin, Bilge Hatun dokuz do─čursun. Siz en iyisi pazar eyleyin. B├Âl├╝┼č├╝n. Sevin, sevilin. Tasavvuf ile ┼×amanizmin aras─▒nda kal─▒p arada bir Budaa’ya selam s├Âyleyin. Herkesin inanc─▒ kendine sonu├žta… Ôś║

Bu arada eklemesem olmazd─▒. Mavi boncuk tak─▒┼č─▒na ├Âl├╝r├╝m T├╝rkiyem!­čç╣­čçĚ­čž┐ deyip┬ásonda nazar boncu─čunu unutacakt─▒m az kals─▒n. Mavi boncuk, at nal─▒, dadan a─čac─▒, bir de el vard─▒ kimin eliydi?… ├žok yani. El harici hepsi bizim ┼×amanizmden gelen bir al─▒┼čkanl─▒─č─▒m─▒z. Al─▒┼čkanl─▒klar g├╝zel zararl─▒┬áhale gelmedi─či s├╝rece. G├Âz gibi nazar boncuklar─▒, baya ├╝rk├╝t├╝c├╝ geliyor bana illuminatici bunlar. Kesin! ­čśüDala ├žaput ba─člamak, mum yakmak, el etek ├Âpmek… At nal─▒ da g├╝zel ha! Valla.! Lisedeyken bir ├žok erkek arkada┼č ayakkab─▒s─▒n─▒n alt─▒na ├živi takard─▒. At gibi ayaklar─▒ndan t─▒k─▒r t─▒k─▒r sesler. Bu da ├žok manidar de─čil mi? Nazardan korunmak i├žinmi┼č demek ki! ­čśé

Neyse b├╝y├╝yd├╝, muskayd─▒, medyumdu, tarottu, fald─▒, falc─▒yd─▒ bunlara da itibar etmeyin. Bizim eski inanc─▒m─▒zda bir fal kitab─▒m─▒z var do─čru. Irk Bitig ama ┼čimdi orada zaman─▒m─▒z─▒n sa├žmal─▒klar─▒ yok. 12 hayvanl─▒ T├╝rk takvimi temel al─▒narak ├çin fal─▒ diye de bir ┼čey var ama cidden sak─▒ncal─▒ ┼čeyler oldu─čunu sanm─▒yorum. Y─▒ld─▒zname diye de bir ┼čey var bunlar bur├ž yorumlar─▒ gibi bir ┼čey ki┼činin hangi ayda do─čdu─čunu ki┼čisel ve ruhsal bir tak─▒m ├Âzelliklerini say─▒yor ama genelleme sadece. Bunlar geli┼čtirilerek bir ┼čeyler de─či┼čtiyse bilemem. Ki┼či sadece kendinden medet umsun. Kendine sayg─▒s─▒ olan her zaman iyi i┼čler ├╝zerinde olur.

Umuyorum ki zaman ge├žtik├že cahiliye ate┼čimiz harlanmaya ba┼čl─▒yor bilgi me┼čalesini yak─▒n. Kandiliniz bilim olsun. Sayg─▒, sevgi, ho┼čg├Âr├╝ yolunda ilerleyin. Yoksa b├╝y├╝yd├╝, fald─▒… neye inan─▒rsan ├Âyle ya┼čars─▒n! ┼×eytan─▒n─▒z bol olsun! Esenlikler!

 14:27 /28.09.20|fk

Bir cevap yaz─▒n