Rusça Fiiller ve Rusça Fiil Çekimleri

GENEL

Bu yazımızda Rusça öğrenen veya Rusçaya ilgi duyan herkesin Rusça fiillerin çekimleri ile ilgili yaşadığı sıkıntıları ortadan kaldırmayı düşünmekteyiz. Rusça Fiiller, şimdiki zaman (Настоящое Время), Rusça fiiller geçmiş zaman (Прошедшое Время) ve Rusça Fiiller gelecek zaman (Будущее Время) çekimini göstermekle beraber, bir Rusça fiilin emir kipi(Повелительное Наклонение) olarak nasıl çekimleneceğini de göstereceğiz.

Rusça fiilerin nasıl çekimleneceğine başlamadan önce daha toplam 26586 rusça fiilin şimdiki zaman, geçmiş zaman, emir kipi, sıfat fiil ve zarf fiil çekimlerinin de gösterildiği Rusça Fiil Çekimleri uygulamasından bahsetmek istiyorum.

Yukarıdaki resimlerden de görüldüğü gibi Rusça Fiil Çekimleri konusunda gayet başarılı bir uygulama, Rusça fiillerin çekimlerini göstermekle beraber, Rusça fiillerin Türkçe anlamlarını da gösterir. Ayrıca Türkçe arama da yapabilirsiniz. Rusça fiillerin çekimlerini göstermekle beraber Türkçe anlamlarını da göstermesi, uygulamayı sözlük olarak da kullanabilirsiniz.

Android telefonlar için Rusça Fiil Çekimleri İndir

iPhone telefonlar için Rusça Fiil Çekimleri İndir

Rusça Fiiller Şimdiki Zaman

Rusça fiiller üçe ayrılır. Birinci tip rusça fiiller “ать” ile biten fiiller, ikinci tip fiiller “ить,еть” ile biten fiiller, üçüncü tip ise düzensiz fiillerdir.

I. Tip Rusça Fiiller

Mastar halindeki Rusça fiilin sonu “ать” ile bitiyorsa, o Rusça fiil I. tiptir.

I. tip Rusça fiillere aşağıdaki 10 fiili örnek olarak gösterebiliriz.

  • Работать
  • Делать
  • Думать
  • Слушать
  • Знать
  • Встать
  • Желать
  • Понимать
  • Дать
  • Читать

Şimdi, I. tip Rusça fiilleri çekimlerken, en sondaki “ть” kısmını fiilden atıyoruz ve zamire göre ek getiriyoruz. Zamirlerin aldığı ekler aşağıdaki gibidir.

я (Ben)
ты(Sen)-ешь
он(O-erkek)-ет
она(O-dişi)-ет
мы(Biz)-ем
вы(Siz) -ете
они(Onlar) -ют
Rusça Kişi Zamirleri

Kişi zamirlerini de gösterdikten sonra “Читать” Rusça fiilini şimdiki zamana göre çekimleyelim.

я (Ben)чита-ю
ты (Sen)чита-ешь 
он (O-erkek)чита-ет 
она (O-dişi)чита-ет 
мы (Biz)чита-ем 
вы (Siz)чита-ете 
они (Onlar)чита-ют 
Читать I. tip Rusça fiilinin şimdiki zaman çekimi

Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere I. tip Rusça fiil şimdiki zaman çekim yapılırken, en sondaki “ть” kısmını atıyoruz ve kişi zamir ekini ekliyoruz. I. tip fiil tablosunda gösterdiğim kelimelerin diğerlerini kendiniz alıştırma olarak çekimleyebilirsiniz.

II. Tip Rusça Fiiller

Mastar halindeki Rusça fiilin sonu  “ить” veya“еть ile bitiyorsa, o Rusça fiil II. tiptir.

  • Говорить
  • Любить
  • Пить
  • Смотреть
  • Помнить
  • Курить
  • Купить
  • Верить
  • Готовить

I. Tip Rusça fiillerde sondaki “ть” kısmını atarken, II. tip Rusça fiillerde ise ить” veya“еть kısmını atıyoruz ve zamir ekini ekliyoruz.

II. tip Rusça fiillerin kişi zamir ekleri aşağıdaki gibidir

я (Ben)ю
ты (Sen)ишь
он (O-erkek)ит
она (O-dişi)ит
мы (Biz)им
вы (Siz)те
они (Onlar)ят
II. tip Rusça Fiil kişi zamir ekleri

Örnek olarak “Говорить” Rusça Fiilini çekimleyelim.

я (Ben)Говор-ю
ты (Sen)Говор-ишь
он (O-erkek)Говор-ит
она (O-dişi)Говор-ит
мы (Biz)Говор-им
вы (Siz)Говори-те
они (Onlar)Говор-ят
Говорить Rusça fiilinin şimdiki zaman çekimi

III. Tip Rusça Fiiller

III. tip Rusça fiiller de istisna durumlar çok fazladır ve her fiilde farklılık gösterebilir. Bir kaç tane örnek III. tip Rusça fiili aşağıda çekimleriyle beraber sıraladım.

я (Ben)Хочу
ты (Sen)Хочешь
он (O-erkek)Хочет
она (O-dişi)Хочет
мы (Biz)Хотим
вы (Siz)Хотите
они (Onlar)Хотят
“хотеть” Rusça fiilinin şimdiki zaman çekimi
я (Ben)Живу
ты (Sen)Живёшь
он (O-erkek)Живёт
она (O-dişi)Живёт
мы (Biz)Живём
вы (Siz)Живёте
они (Onlar)Живут
“жить” Rusça fiilinin şimdiki zaman çekimi
я (Ben)Пишу
ты (Sen)Пишешь
он (O-erkek)Пишет
она (O-dişi)Пишет
мы (Biz)Пишем
вы (Siz)Пишете
они (Onlar)Пишут    
“писать” Rusça fiilinin şimdiki zaman çekimi

Yukarıdaki 3 adet III. tip Rusça fiilinin çekimlerini incelediğimizde her seferinde eklerin değiştiğini görmekteyiz. Düzensiz Rusça fiiller için geçerli tek bir kural yoktur, yapmanız gereken fiilin çekimini ezberlemektir. Her fiili çekimlemekte zorlanabilirsiniz. Konunun başında belirtmiş olduğum uygulamayı kullanarak çekimlerine bakabilirsiniz.

Bütün bunlara ek olarak belirtmek istediğim bir kısım daha var, Rusça fiiller tamamlanmış (Глаголы совершенного вида – СВ) ve tamamlanmamış (Глаголы несовершенного вида – НСВ) olmak üzere ikiye ayrılır. Yukarıda bahsettiğim Rusça fiillerden farklı olarak bu tiplerde çekimlerden dolayı bir istisna yoktur amam zaman bakımından farklılık gösterir. Yukarıda göstermiş olduğumuz Rusça fiillerin tepsi tamamlanmamış (НСВ) fiillerdir ve şimdiki zamanda çekimlenir. Tamamlanmış (СВ) Rusça fiillerde ise şimdiki zaman gibi çekimlenir fakat GENİŞ ZAMAN olarak geçer.

Rusça Fiiller Geçmiş Zaman

Rusça fiillerin tamamlanmış(bitmiş) ve tamamlanmamış(bitmemiş) halde olacağından bahsetmiştik. Genelde yaptığınız bir eylemi yapıp bitirdiyseniz tamamlanmış(Глаголы совершенного вида – СВ), ama yaptığınız işi tam bitirmediyseniz tamamlanmamış(Глаголы несовершенного вида – НСВ) halde kullanılacağı anlatılır.

Eğer bir cümle içerisinde zaman belirtiyorsanız, fiilin tamamlanmış(СВ) halini kullanırsınız, zaman belirtmiyorsanız tamamlanmamış(НСВ) halini kullanırsınız. Bu kadar basit 🙂

Örnek verecek olursak:

Вчера я прочитал книгу. (Dün kitap okudum)

я читал книгу. (Kitap okuyordum)

Bütün zamanlarda Rusça fiillerin gövdesi değişmiyor, sadece en sondaki master eklerini fiilden atıp, yerine kişi zamirine göre geçmiş zaman ekini ekliyoruz.

Eril Cins
Dişil Cins-ла
Nört Cins-ло
Çoğul Cins-ли
Rusça Fiiller Geçmiş Zaman Ekleri

Yukarıdaki tabloda Rusça fiillerin geçmiş zaman eklerini belirttik. Yukarıda şimdiki zamandan bahsederken fiillerin I. tip ve II. tiplerinden bahsetmiştik. Şimdiki zamanda aldığı ekler değişirken, geçmiş zamanda herhangi bir değişiklik yoktur.

Eril Cinsчита-л
Dişil Cinsчитá-ла
Nört Cinsчитá-ло
Çoğul Cinsчитá-ли
Sonu -ть ile biten Rusça fiillerin geçmiş zaman çekimi

НЕСТИ, РАСТИ, ВЕЗТИ gibi Rusça fiillerin geçmiş zaman çekimleri

Eril Cinsнёс, рос, вёз
Dişil Cinsнеслá, рослá, везлá
Nört Cinsнеслó, рослó, везлó
Çoğul Cinsнесли, росли, везли
 Sonu -сти ve -зти şeklinde biten Rusça fiillerin geçmiş zaman çekimleri

Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere eril cinste -л eki eklenmiyor.

Eril CinsЗанимал-ся 
Dişil CinsЗанимал-ась 
Nört CinsЗанимал-ось 
Çoğul CinsЗанимал-ись 
Sonu -ься  ile biten Rusça Fiillerin geçmiş zaman çekimleri

Sonu -ься  ile biten Rusça Fiillerin geçmiş zaman ekleri yukarıdaki tabloda görüldüğü gibidir. -ься mastar ekini çıkarıp kişi zamirine göre ekleme yapıyoruz.

Rusça Fiiller Nasıl Emir Kipi Yapılır ?

1. Fiil üçüncü çoğul şahsa (onlar) göre çekimlenir.
2. Sondaki -ют eki atılır.
3. -и, -й, ve -ь eklerinden uygun olan getirilir.
a)  ve -йте ekleri -ют eki atıldıktan sonra sondaki harf sesli harf ise getirilir.

Fiil:   я читаю, они чита-ют.Emir:   читай!  читайте!

b)  ve -ите ekleri -ют eki atıldıktan sonra sondaki harf sessiz harf ise ve fiil birinci tekil şahsa göre çekimlendiğinde vurgu son harfte ise getirilir.

Fiil:   я пишу, они пиш-ут.Emir:   пиши!  пишите!

c)  ve -ьте ekleri -ют eki atıldıktan sonra sondaki harf sessiz harf ise ve fiil birinci tekil şahsa göre çekimlendiğinde vurgu son harfte değil ise getirilir.

Fiil:   я брошу, они брос-ят.Emir:   брось!  бросьте!

1 thought on “Rusça Fiiller ve Rusça Fiil Çekimleri

Leave a Reply